‘Sociale innovatie vraagt geen kleine aanpassingen meer’

05-07-2011 | Om klanten èn werknemers tevreden te houden, zullen bedrijven nieuwe manieren van werken moeten uitvinden.

De tijd van kleine aanpassingen is voorbij. Dat zegt Sjiera de Vries, zij is sinds kort Lector Sociale Innovatie aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle.


De toenemende krapte op de arbeidsmarkt en de steeds hogere eis en die worden gesteld aan diensten en producten, betekent dat er ook steeds hogere eisen worden gesteld aan medewerkers. Terwijl er juist minder mogelijkheden zijn om precies die medewerkers aan te trekken die aan de eisen voldoen. Organisaties zullen dus effectiever gebruik moeten maken van de arbeidskrachten die wèl beschikbaar zijn. Tegelijk moet het werk aantrekkelijk zijn, anders zoeken mensen hun heil elders.


Diversiteit

Sociale innovatie bestaat uit diverse deelgebieden, één daarvan is het benutten van diversiteit en verscheidenheid. Dat is ook het thema waar De Vries mee aan de slag gaat: ‘De komende maanden ga ik met Zwolse bedrijven praten om te inventariseren wat ze al doen aan dat aspect van sociale innovatie. Uiteindelijk willen we natuurlijk onderzoeken hoe je die verschillen tussen mensen het beste kunt benutten. Je ziet nu dat een deel van de beschikbare competenties door bedrijven wordt gebruikt, maar een deel blijft onderbenut. Door competenties te koppelen, kun je meerwaarde creëren.’


Dat klinkt mooi, maar in de praktijk blijkt het vaak lastig. Mensen die verschillende talen spreken, praten vaak langs elkaar heen. ‘Denk maar aan een gesprek tussen een technisch iemand en een meer klantgerichte persoon: die vinden elkaar niet automatisch. Wat je daar aan kunt doen is het groepsproces gaan begeleiden als manager. Nu valt de nieuweling vaak buitenboord waardoor zijn inbreng niet gehoord wordt. Iets anders wat je daar als bedrijf aan kunt doen, is het werk faciliteren voor mensen voor wie dat voorheen niet gedaan werd. Denk aan thuiswerkplekken voor gehandicapten.’


Niet makkelijk

Sociale innovatie vraagt om wezenlijke aanpassingen, niet om kleine veranderingen, zegt De Vries: ‘Ik denk bijvoorbeeld dat er meer gebruik gemaakt kan worden van de kennis van ouderen in organisaties. Ze kunnen vaker optreden als coach of troubleshooter. Dat lijkt misschien makkelijk, maar er zit een wezenlijk andere manier van denken achter. Volgens mij moeten bedrijven meer uitgaan van wat er allemaal zou kunnen, in plaats van ‘zo doen we dat hier al tijden.’ Nu worden mensen te vaak in het malletje van het werk gestopt, terwijl we straks meer moeten gaan kijken naar wat ze kunnen en daar het werk omheen bouwen. Bedrijven zullen wel moeten in een krappe arbeidsmarkt. Ze kunnen het werk nu nog doen met mensen die ze graag willen hebben: de fitsten in de samenleving. Straks moet je gaan werken met de mensen die je kunt krijgen. Dat vraagt om een andere benadering.’


Voorbeeld

Een van de voorbeelden van sociale innovatie die De Vries erg inspireert, is dat van een ICT-bedrijf. ‘Daar hebben ze het werk zo georganiseerd, dat mensen met een autistische stoornis er prima kunnen werken. Deze autistische mensen zijn erg goed met computers, maar ze raken in de war bij veel klantcontact. Nu verloopt het contact met de buitenwereld via één vast persoon. Ze hebben daar echt nagedacht over hoe ze het werk zo kunnen organiseren, dat ze optimaal gebruik kunnen maken van de talenten die die mensen hebben. Er zit namelijk veel technische potentie bij deze autistische mensen, alleen niet in het klantcontact.’


Leuker en uitdagender

Omdat medewerkers in de nieuwe werkwijze beter hun ei kwijt kunnen, wordt het werken leuker en uitdagender, en de organisatie aantrekkelijker als werkgever. Mensen zullen eerder langer willen doorwerken en minder reden zien om hun werkgever of de regio te verlaten. Het lectoraat verwacht dan ook naast een bijdrage aan arbeidsproductiviteit ook een bijdrage te kunnen leveren aan de duurzame en optimale inzetbaarheid van medewerkers.


Lectoraat

Sjiera de Vries was eerder onder andere senior onderzoeker en adviseur diversiteit bij TNO en lector multicultureel vakmanschap en diversiteit bij de politieacademie. Naast haar lectoraat bij Windesheim heeft ze een eigen adviesbureau.


Bron: P&O actueel